Yargıtay: Ayıplı Araçta Beş Yıllık Kullanım Sonrası Bedel Tenzili Geçerli

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2015/2692 E., 2015/2487 K. sayılı kararında, satıcısından defektif olarak tedarik edilen bir otomobil için tüketicinin talep ettiği tam bedel iadesine karşı ayıp nispetinde bedel tenzilinin uygulanması gerektiği tespit edilmiştir.

Olayın Gelişimi

Davacı, 2005 yılında 32.300 TL karşılığında satın aldığı Ford T. Connect araçta, satıştan beş yıl sonra yapılan teknik kontrol sırasında motor kapotu, ön çamurluğu ve sol kapısının orijinal olmayan boya ile kaplanmış olduğunu öğrenmiştir. Bilirkişi raporu, söz konusu üç bölgenin boya kalınlığının standarttı aştığını belgelemişti. Davacı hiçbir kaza geçirmemiş ve araçta düzenli olarak bakım yaptırmıştı. Bu durum karşısında sözleşmeden dönme ve tam bedel iadesini talep ederek tüketici mahkemesine başvurmuştur.

Mahkeme Kararları ve Temyiz

Bingöl 1. Asliye Tüketici Mahkemesi davacının lehine kararını vermişse de Yargıtay 13. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Daire, beş yıllık kullanım süresi ve ayıbın niteliğinin dikkate alınarak bedel iadesi yerine tenzil yoluna gidilmesi gerektiğini belirtmiştir. Mahkeme direnme kararında insisasyon yapınca mesele Hukuk Genel Kurulu'na gitmiştir.

Genel Kurul'un Değerlendirmesi

Hukuk Genel Kurulu, Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un 4. maddesine göre tüketicinin bedel iadesini, tenzili, onarımı veya yenisiyle değiştirilmesini isteyebileceğini hatırlatmıştır. Gizli ayıbın bulunması ağır kusur olmakla zamanaşımının işlemeyeceğini kabul etmiştir. Ancak kullanım süresi ve ayıbın sadece araç değerini etkileyip fonksiyonel olarak engel teşkil etmemesi gözetilerek, sözleşmenin feshi yerine ayıp nispetinde bedel tenzilinin hakkaniyete uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Yasal Çerçeve

Karar, tüketici hakları ile borçlunun aşırı yükümlülüklere gelmemesi arasında dengeli bir yaklasım ortaya koymaktadır. Gizli ayıp söz konusu olsa dahi, malın kullanım süresi ve ayıbın derecesi hakimiyetçe değerlendirilerek en uygun çare yolunun seçilmesi gerektiğini vurgulamıştır.