Sigorta Eksperi ve Sigortacıdan Hasar Dosyası Talep Hakkı: Hukuki Çerçeve

Hukuki Düzenlemenin Netliği

Zarar görenin veya vekilinin trafik kazası sonrası ekspertiz raporu ve hasar dosyasına erişim talepleri, 22.06.2008 tarihli Sigorta Eksperleri Yönetmeliği ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nda açıkça düzenlenmiştir. Bu belgeler olmadan ne eksik ödemenin varlığı tespit edilebilir ne de hasar miktarı tartışılabilir.

Sigorta Eksperleri Yönetmeliği'nin 20. maddesinin birinci fıkrası, rapor nihai olarak kapanmamış olsa dahi ekspertin tespit ettiği hasar miktarını talep hâlinde taraflara bildirmek zorunda olduğunu öngörür. Aynı yönetmeliğin 24. maddesi, raporlara dayanak olan belgelerin beş yıl süreyle saklanması gerektiğini hüküm kılar.

Sigortacılık Kanunu'nun 22. maddesinin on yedinci fıkrası ise ekspertiz raporunu kanunen delil olarak nitelendirir ve tazminatın ödenmesinde resmî tespit tutanağı hükmü tanır. Bir belgenin delil sayılması ile o belgeyi hakkında delil teşkil ettiği kişiden saklanması birlikte savunulamaz.

Uygulamada Karşılaşılan Red Gerekçeleri

Pratikte başvurulan red kalıpları arasında 'rapor açık olduğu için verilemez', 'dosya eksper tarafından kapanmadığı için erişilemez', 'kişisel veriler nedeniyle KEP üzerinden istek gerekir', 'dosya bulunmamaktadır' ve 'raporlar üçüncü kişilere verilemez' yer almaktadır. Bu gerekçelerin hiçbiri hukuki dayanaktan yoksun değildir; ancak uygulanışında yasal sınırları aşılmaktadır.

Gizlilik hükümleri mutlak değildir. Yönetmeliğin 25. maddesi sırrın 'kanunen yetkili kılınmayan kişilere' açıklanmasını yasaklar. Kendi zararının tespiti için düzenlenen raporu, usulüne uygun vekâletname ile talep eden zarar gören, bu tanımda 'üçüncü kişi' değildir.

Devletin Sunduğu Çözüm

10 Temmuz 2024'ten itibaren, trafik ve kasko poliçeleri kapsamındaki ekspertiz raporları, devletin e-Devlet Kapısı üzerinden 'Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama' hizmetiyle hak sahipleri ve vekilleri tarafından doğrudan görüntülenebilmektedir. Bu gelişme, zarar görenin haklı talebinin yasal dayanak bulunduğunu teyit ederken, uygulamadaki ret cevaplarının gerekçesini de ortadan kaldırmıştır.