SAFE Sözleşmeleri: Girişimlere Yatırımda Hukuki Nitelik ve Uygulanabilirlik

SAFE Sözleşmesinin Tanımı ve Hukuki Konumu

Erken aşama girişimlerde yatırımcının sağladığı fonlar karşılığında gelecekte pay edinmesini öngören Simple Agreement for Future Equity (SAFE), Türk hukuku tarafından kanunla düzenlenmiş bir sözleşme tipi değildir. Atipik bu niteliği sözleşmenin geçersizliğini anlamına gelmez. Türk Borçlar Kanunu'nun 26. maddesi sözleşme özgürlüğünü kabul etmekte; tarafların emredici hükümlere, ahlaka ve kamu düzenine aykırı olmayan sınırlar içinde sözleşme içeriğini özgürce belirlemelerine olanak tanımaktadır.

SAFE, klasik kredi sözleşmesinden ayrılır çünkü anaparanın iadesi ve faiz ödenmesini öngörmez. İmza tarihinde pay sahipliği doğurmadığından, pay edinme taahhütünün tamamlanmış hâli olarak da nitelendirilemez. Gelecekte pay edinimini amaçlayan atipik bir yatırım sözleşmesi olarak tanımlanabilir.

Yatırımcı ve Şirketin Temel Yükümlülükleri

SAFE'nin asli edimlerinde yatırımcı kararlaştırılan tutarı şirkete aktarır. Karşı taraf olarak şirket ve sözleşmeye katılan diğer kişiler, tetikleyici olay gerçekleştiğinde yatırımcının pay edinmesini sağlayacak işlemleri yerine getirmelidir. Sözleşme hükümleri tek başına pay sahipliğini doğurmaz; şirketler hukuku işlemleri ayrı olarak gerçekleştirilmelidir.

Sermaye Artırımı Yoluyla Pay Edinimi

Yatırımcının yeni çıkarılacak payları edinmesi kararlaştırılmışsa, esas sermaye sisteminde genel kurul; kayıtlı sermaye sisteminde yönetim kurulu sermaya artırımı kararı almalıdır. SAFE bedelinin ödenmesi yalnızca pay sahipliği sonucunu doğurmaz. Dönüşüm bedelinin belirlenmesinde Türk Ticaret Kanunu'nun itibari değerin korunmasına ilişkin emredici hükmü gözetilmelidir; paylar itibari değerinden aşağı bedelle çıkarılamaz.

• Dönüşüm formülünde payın itibari değeri taban alınmalıdır
• Yabancı para yatırımlarında kur, tespit tarihi ve hesaplama yöntemi açıkça belirlenmelidir
• Mevcut pay sahiplerinin rüçhan haklarının sınırlandırılması haklı sebepler ve ağırlaştırılmış nisap gerektirmektedir

Rüçhan Hakkı ve Şarta Bağlı Sermaye Artırımı

Yeni payların tahsisi, mevcut pay sahiplerinin rüçhan haklarının sınırlandırılmasını gerektirebilir. Bu karar ancak haklı sebepler ve esas sermayenin en az yüzde altmışının olumlu oyu ile alınabilir. Şirketin erken aşama finansman ihtiyacı somut olayın şartlarına göre haklı sebep oluşturabilir; ancak yönetim kurulu raporunda finansman ihtiyacı, yatırım tutarı, dönüşüm fiyatı ve pay sahiplerinde meydana gelecek seyrelme somut verilerle açıklanmalıdır. Standart SAFE'in faiz ve vade içermemesi, şarta bağlı sermaye artırımı hükümlerinin doğrudan uygulanmasını güçleştirir.