Kira Artışı Yasal Sınırı Aştığında Kiracının Hak ve Başvuru Yolları

Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca, 1 Temmuz 2024 tarihinden bu yana konut ve çatılı işyeri kiralarında yıllık artış oranı, bir önceki kira yılındaki Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) 12 aylık ortalamasıyla sınırlıdır. Daha önceki dönemlerde geçerli olan yüzde 25'lik üst sınır uygulaması sona ermiştir.

Yasal Sınır Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Yeni kira bedeli belirlenirken, sözleşme yenileme ayına ait TÜFE'nin 12 aylık ortalama değişim oranı esas alınır. Bu oran TÜİK'in resmi verilerinden elde edilir ve kiracı, hukuki işlem yapılmadan önce bu oranı kontrol etme hakkına sahiptir. Sözleşmede yazılı olan artış oranı bu sınırı aşıyorsa, yasal tavanı aşan kısım geçersiz sayılır ve kiracı yalnızca TÜFE oranındaki artışı ödemeye yükümlüdür.

Kiracının Başvurabileceği Yollar

Yasal sınırı aşan bir artış talebi karşısında kiracının ilk adımı yazılı olarak itiraz etmektir. Bu itirazda, talebedilen artış oranının TBK 344. maddeye aykırı olduğu belirtilmeli ve TÜFE ortalamasının üzerindeki kısmın kabul edilmediği açıkça ifade edilmelidir. İtirazın noter yoluyla veya resmi posta aracılığıyla gönderilmesi, ileride oluşabilecek bir uyuşmazlıkta kanıt olarak işlev görür.

Ev sahibi yazılı itiraza rağmen ısrar ederse, kiracı yasal orana göre hesaplanan tutarı banka yoluyla ödeyebilir ve dekontları saklayabilir. Beş yıllık kira döneminin sonunda, taşınmazın emsal kira değerine göre mahkeme kararıyla yeni bedel belirlenmesi istenebilmektedir; ancak bu, yasal sınırın istisnas durumudur.

Arabuluculuk Seçeneği

Mahkemeye gitmeden sorunu çözmek isteyen taraflar, arabuluculuk yolunu tercih edebilir. Tarafsız bir arabulucu eşliğinde yapılacak görüşmeler, dava sürecine kıyasla daha hızlı ve ekonomik bir çözüm sunabilir. Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk, uzun süren uyuşmazlıkların makul bir uzlaşmayla sonuçlandırılması için etkili bir yöntemdir.

Yazılı itiraz, belgelenmiş ödemeler ve gerekirse arabuluculuğa başvurma, kiracıların haklarını korumanın en pratik yollarıdır.